Gastronomia

Bogata i zróżnicowana oferta kulinarna naszej żupanii z pewnością jest jednym z najważniejszych faktorów naszej turystycznej oferty. Zdrowy i pyszny posiłek dobrze jest dopełnić winami z półwyspu Pelješac. Wbrew kamiennemu otoczeniu, na półwyspie Pelješac pracowici rolnicy ciężką pracą przez stulecia zdołali zachować płodną ziemię, na której oprócz produktów ogrodniczych i owoców, rosną winorośle znanych na świecie win w lokacjach takich jak m.in. Dingač i Postup. Spróbujcie tych słynnych, wysokiej jakości win lokalnych – to obowiązek każdego, kto odwiedzi ten obszar, a butelki Dingača i Postupa, najwspanialszych win są dzisiejszą pamiątką i darem, który ucieszy każdego konesera win. Słynne wina z wyspy Korčuli to: Grk, Pošip i Rukatac (Maraština). Nasze wspaniałe mieszkanki Konavle na swoich bogatych stołach oferują znane smakołyki tego terenu: kontonjata, mantala i arancini z aromatyczną travaricą i lozovačą oraz kroplą wysokiej jakości wina Malvasji Konavle i Dubrovnika. Kulinarną wycieczkę po naszej Żupanii można zacząć w licznych restauracjach i konobach w Dolinie Neretwy, gdzie oferowany jest brudet z węgorza, czy żab, pyszne dania z dziczyzny (szczególnie dzikiej kaczki liska). Stąd prowadzi nas droga do Stonu, gdzie na pewno nie będziecie w stanie oprzeć się świeżo wyłowionym z morza ostrygom, małżom i dopiero co podanej, świeżej rybie. Kontynuując podróż na wyspę Korčulę, tu w pojedynczych, turystycznych miejscowościach przepięknej wyspy, do dyspozycji są liczne restauracje i konoby, ze swoimi typowymi potrawami. Na wyspach Mljet, Šipan, Lopud i Koločep – można cieszyć się pysznymi daniami, suszoną rybą, owocami morza, a w restauracjach i konobach Župe Dubrovačke i Konavle zostaniecie poczęstowani pršutem, serem w oleju, zieloną menestrom i pozostałymi przysmakami.
Specjały rybne
Mięsne specjały
Desery
Oliwa z oliwek

Specjały rybne

Wyjątkowe i pyszne specjały rybne z Żupanii dubrownicko-neretwiańskiej

Specjały rybne i owoce morza Żupanii dubrownicko-neretwiańskiej przygotowywane są według jednych z najlepszych przepisów, których tradycja sięga dziesięcioleci, a nawet stuleci. Ryby są nieodzowną częścią diety śródziemnomorskiej, od czasów starożytnych często obecne w diecie mieszkańców, dziś wybieranej także przez turystów, poszukujących oryginalnych morskich smaków.

Centralne miejsce w gastronomii południa Chorwacji zajmują fantastyczne specjały rybne, a ich ukoronowaniem jest bogactwo owoców morza. Ryby i owoce morza są nie tylko nieodzowną częścią oferty turystycznej, ale także częścią wielowiekowej tradycji mieszkańców, którym możemy podziękować za zachowywanie unikalnych receptur i przekazywanie ich z pokolenia na pokolenie.

Warto podkreślić, że rybołówstwo jest głęboko zakorzenione w kulturze naszego regionu. Bogactwo morza pozwoliło ludności uczynić ryby i owoce morza niezbędną częścią menu. Tradycja rybołówstwa i dziś kryje się za wyrafinowaną sceną gastronomiczną, którą Dubrownik, jego okolice, wyspy i dolina Neretwy oferują swoim gościom. Specjały rybne podbijają bogactwem smaków i sposobem przygotowania, ale także historią, bo od zawsze są częścią życia i zwyczajów mieszkańców regionu.

Jakie są oryginalne specjały rybne?

Rozpoczniemy od bardzo prostego, ale ulubionego specjału rybnego, od którego zawsze „kusi podniebienia” – sardynek z grilla. Sekret ich fantastycznego smaku kryje się w ich prostocie, ponieważ oprócz tego, że są gotowe w kilka minut, wystarczy je tylko doprawić grubo mieloną solą. Nie potrzeba nawet dużej ilości dodatków, bo najlepiej smakują z kawałkiem świeżego pieczywa i orzeźwiającą sałatką oraz oczywiście lampką ulubionego wina. Metoda ta, dzięki swojej prostocie, pozwala wydobyć na pierwszy plan naturalny aromat ryby, bez konieczności dodawania rozmaitych przypraw.

Mówiąc o prostych daniach, nie możemy pominąć małży „na buzaru”. Małże w połączeniu z oliwą, pietruszką, czosnkiem, winem i innymi przyprawami, zachwycają nie tylko smakiem i zapachem, ale także szybkością i łatwością przygotowania. Małże „na buzaru” wnoszą na talerz odrobinę tradycji śródziemnomorskiej, dlatego miejscowi chętnie je przygotowują, a turyści równie chętnie je próbują.

Bogaty, ale orzeźwiający i wyjątkowy smak trafi na Twój talerz dzięki sałatce z ośmiornicy, lekkiemu i smacznemu daniu, szczególnie popularnemu latem. Ośmiornica ma swoją charakterystyczną konsystencję i wyrazisty aromat, a każdy uzupełnia ją według własnych upodobań. Najczęściej podaje się ją z ziemniakami i pomidorami, a jeśli chcesz podkreślić jej niepowtarzalny smak, najlepiej uzupełnić ją ulubionymi przyprawami kuchni śródziemnomorskiej – liściem laurowym, cebulą, czosnkiem, sokiem z cytryny, oliwą, solą, pieprzem…

Często zdarza się, że dawne pożywienie ubogich, dziś staje się prawdziwym specjałem. Tak jest i w przypadku dorsza, który również w Dubrowniku ma swoje tradycyjne dni. Obchodzone są one w grudniu, ponieważ ten słynny przysmak rybny tradycyjnie spożywa się w okolicach Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku. I choć dorsz nie występuje w Morzu Adriatyckim, jest bardzo popularny wśród specjałów rybnych. Sposobów na jego przygotowanie, podobnie jak wielu innych dań, które przygotowywały babcie tego regionu, jest bardzo dużo – np. brudet, potem sposób „marynarski”, pod sačem (czyli pieczony pod peką), z ziemniakami czy polentą jako dodatkiem… Mówiąc o dorszu zawsze podkreśla się jego wartość odżywczą, gdyż jest doskonałym, niskokalorycznym źródłem białka, a polecany jest także w profilaktyce chorób serca.

Jednym z dań, które cieszy się dużą popularnością wśród turystów, jest czarne risotto, które niezwykły wygląd zawdzięcza czerni, czyli atramentowi mątwy lub kałamarnicy, odgrywającemu główną rolę w tym pysznym daniu. Łączy w sobie morską tradycję i świeże, lokalne składniki. Za kremową konsystencję risotto odpowiadają ryby i owoce morza, co stawia je wysoko na liście dań, których nie można przegapić.

Gdy tematem rozmowy są specjały rybne, nie można pominąć ostryg. Są szczególnie popularne w rejonie Zatoki Małego Stonu na Pelješacu, gdzie panują idealne warunki do ich hodowli. Są pyszne pod każdą postacią, a szczególnie warto spróbować ich przyrządzonych na dwa sposoby – jako zupę lub w ich najprostszej postaci; z dodatkiem cytryny. Zupa ostrygowa to tradycyjne danie, które wnosi pełne bogactwo smaku, a serwowane jest na ciepło, udekorowane świeżą natką pietruszki. Do słonej zupy, doskonale pasuje kieliszek białego wina, które wykorzystuje się też do jej przygotowania. Zdecydowanie warto skosztować ostryg w ich najbardziej oryginalnej postaci, zupełnie świeżych, skropionych kilkoma kroplami soku z cytryny. Na pierwszy plan wysuwa się ich bogaty smak, oraz szczególna konsystencja, co czyni je jednym z najsłynniejszych przysmaków regionu dubrownicko-neretwiańskiego.

W dolinie Neretwy węgorzy i żab brudet, jest jednym z najbardziej cenionych specjałów. Składniki, którymi ten region wyróżnia się na gastronomicznej mapie, mają za sobą długą tradycję. Smak brudet jest intensywny, a najczęściej podaje się go z polentą, która doskonale równoważy jego bogactwo.

Mięsne specjały

Mięsne specjały Żupanii dubrownicko-neretwiańskiej: odkryj szeroką ofertę fantastycznych dań

Może nie ma ich tak wiele jak rybnych, ale mięsne specjały z południa Chorwacji zachowują niektóre z najbardziej autentycznych smaków regionu. Niosą w sobie wielopokoleniową historię, łączą lokalne składniki i wyróżniają się tradycyjnym sposobem przygotowania, dlatego są nieodzowną częścią gastro wycieczki po południu Chorwacji.

Pierwszym skojarzeniem z ofertą gastronomiczną Żupanii dubrownicko-neretwiańskiej są ryby i owoce morza, ale różnorodne specjały mięsne potwierdzają, że południe Chorwacji ma również wyjątkową ofertę mięsną, z kilkoma fantastycznymi specjałami, na które przepisy przekazywane są od dziesięcioleci, z pokolenia na pokolenie. W daniach mięsnych, najwyższej jakości lokalne składniki łączą się z tradycyjnymi metodami przygotowania, a takie połączenie nie może nie dać świetnego rezultatu, który zadowoli podniebienia nawet najbardziej wymagających smakoszy.

Jakie są najpopularniejsze specjały mięsne?

Wszystkie potrawy łączy bogactwo smaku, a status najpopularniejszych dań mięsnych mają: zielona menestrašporki makaruli i peka.

Ten zieloną menestra można przygotować na kilka sposobów, więc podobnie jak wiele innych tradycyjnych potraw, przepis różni się w zależności od lokalizacji. Wszystkie łączy wielowiekowa tradycja, a uważano ją za jeden z ulubionych przysmaków dubrownickiej szlachty. Zielona menestra jest częścią świątecznego menu, ale przygotowywano ją także na różne przyjęcia. Jest specyficzna, bo przygotowywana jest z różnych rodzajów kapusty (kapusta galicyjska, jarmuż, kapusta głowiasta…) i kilku rodzajów mięs, m.in. suszonej wieprzowiny, brawetyny i domowej roboty suszonych kiełbasek, a są też odmienne receptury na dwie wersje zielonej menestra: z Dubrownika i z Konavle, skąd menestra jak się uważa, pierwotnie pochodziła

Kolejnym lokalnym daniem, szczególnie na chłodniejsze, zimowe dni, jest šporki makaruli. Mowa o makaronie z sosem mięsnym, przysmaku przygotowywanym tradycyjnie w okolicach święta św. Błażeja. Mimo, że świąteczne, danie to zawsze jest chętnie widziane na stole w jadalni, a przepis sprzekazywany jest od wieków, z pokolenia na pokolenie. Warto poruszyć jego ciekawe imię, z którym wiąże się interesująca historia. Otóż, najbardziej pożądaną częścią dania jest zdecydowanie sos, a to ze względu na zawarte w nim mięso. Gdy został zjedzony, ostatnim gościom pozostawał jedynie makaron, czy też makaruli z samym sosem lub brudny makaron (šporki makaruli).

Mimo, że na wyspach przeważają specjały rybne, musimy tu wspomnieć o Korčuli i jej wyjątkowym specjale zwanym: škopčevina. Mięso kastrowanego kozła było kiedyś uważane za danie ubogich, a dziś stało się uwielbianą tradycją.

Jednym z ciekawszych i bardziej cenionych specjałów jest kapłon , gatunek drobiu, który od wieków jest częścią lokalnej gastronomii. Jest nieodzowną częścią stołu podczas świąt i ważnych rodzinnych spotkań, a cieszy się popularnością także wśród turystów, ponieważ wnosi na talerz odrobinę tradycji i autentyczności. kapłon jest soczysty i chrupiący na zewnątrz, miękki w środku, a oprócz wysokiej jakości mięsa, swój bogaty smak zawdzięcza przede wszystkim marynacie sporządzonej z mieszanki przypraw, ziół i oliwy.

Na koniec zostawiliśmy jedno z najbardziej oryginalnych i ulubionych dań – peka. Tradycja pieczenia w żarze jest szczególnie popularna w okresie świąt, ale pekę przyrządza się przez cały rok. Najczęściej przygotowuje się cielęcinę, wieprzowinę lub jagnięcinę, w połączeniu z ziemniakami i wybranymi warzywami – marchewką, papryką, cebulą, czosnkiem… Nie mówimy tu o jedzeniu „na szybko”, bo pieczenie trwa kilka godzin, ale warto poczekać, bo efektem jest soczyste mięso, z chrupiącymi ziemniakami i aromatycznymi warzywami.

Wybór specjałów mięsnych pokazuje, że nawet „miłośnicy mięsa” mogą się tu dobrze bawić, pomimo większej popularności dań rybnych, co potwierdza, że ​​ten region jest doskonałym miejscem na kulinarne przygody.

Desery

Kuszące desery z południa Chorwacji, których nie można pominąć

Żaden obiad nie będzie kompletny bez jego słodkiej części, więc i słone specjały, z których dumna jest Żupania dubrownicko-neretwiańska, potrzebują swojego „finału” w postaci deseru. Często słyszymy, że na wakacjach kalorii się nie liczy i to, że desery trafiają do serca, co na pewno się stanie, jeśli skosztujesz którejś z dubrownickich słodkich przekąsek.

Wspólnym mianownikiem wszystkich deserów, będących dumą regionu dubrownicko-neretwiańskiego, jest sposób przygotowania, w którym wykorzystuje się lokalne składniki i tradycyjne techniki, a także bogata tradycja gastronomiczna sięgająca stuleci. To dlatego desery, o których mowa, to znacznie więcej niż słodkie zakończenie – ich smaki opowiadają prawdziwe historie wyjątkowego regionu śródziemnomorskiego, a kuchnia tego regionu może poszczycić się różnorodnością oferty. W deserach dominują też znane składniki, takie jak pomarańcze i migdały, co nadaje im szczególny smak i konsystencję. Dają nie tylko rozkosz gastronomiczną, która zaspokoi nawet najbardziej wymagające kubki smakowe, ale reprezentują także bogate dziedzictwo.

Desery charakterystyczne dla Żupanii dubrownicko-neretwiańskiej

Każda opowieść o deserach zaczyna się od rožaty, kremowego ciasta przypominającego pudding. Ten gastronomiczny symbol znajduje się w ofercie wielu dubrownickich restauracji, a przy odrobinie wprawy i dozie precyzji możesz spróbować przygotować go w domu.

Jeśli powiew wakacji na południu chcesz zabrać ze sobą, arancini, i będą doskonałym wyborem. Jak sama nazwa wskazuje, arancini robi się najczęściej z pomarańczy, ale równie smaczne są ze skórki innych owoców cytrusowych, np. cytryny czy grejpfruta. Orzeźwiające arancini są doskonałym dodatkiem do filiżanki kawy lub herbaty. Mogą być także świetną pamiątką, która w jednym opakowaniu zawrze charakterystyczny smak bogatej tradycji kulinarnej południa Chorwacji. Jeśli chcesz ich spróbować, przedstawiamy sprawdzony przepis.

Suszone figi przysmak mający długą tradycję w lokalnej kuchni. Suszone na słońcu, zachowują naturalną słodycz i soczystość, a jeść je można same lub w połączeniu z orzechami, miodem lub serami, tak by stworzyć idealną równowagę słodkiego i słonego smaku. Dodatkowo, woreczek suszonych fig to wspaniała pamiątka, która zadowoli każdego smakosza.

Gdy zapytasz miejscowych o polecane desery, jedną z odpowiedzi będzie też z pewnością krokant. I on stanowi część tradycji tego regionu, a jest wyjątkowy, ponieważ do jego przygotowania wystarczą tylko trzy składniki – cukier, oczyszczone migdały i woda. Niezależnie od prostoty składników, Krokant wyróżniają się bogactwem smaku. Migdały odpowiadają za gastronomiczny luksus i podobnie jak arancini, są idealnym dodatkiem do filiżanki ulubionego, gorącego napoju. Popularny jest wśród turystów jako słodka pamiątka, gdyż dzięki jednemu pudełku krokant, dostępnego w wielu cukierniach i delikatesach, każdy turysta może jeszcze długo przywoływać wspomnienie wakacji.

Wycieczka za miasto odkryje przed Tobą jeszcze więcej wyjątkowych deserów. Gdy mowa o nieco nietypowych, ale niezwykle smacznych recepturach, na samym szczycie znajduje się tort stonska torta od makarula, w którym główną rolę odgrywa makaron. Ten nieco nietypowy składnik tortu odpowiada za jego specyficzną konsystencję, dlatego każdy, kto go skosztuje, jest zaskoczony jego smakiem. Do makarula, czyli makaruli, dodaje się tradycyjne składniki tego regionu – migdały, orzechy włoskie, cytryny… Deser jest charakterystyczny dla półwyspu Pelješac, ale można się nim rozkoszować w całym regionie dubrownicko-neretwiańskim.

Dla miłośników tortów mamy jeszcze jeden pyszny deser – padišpanj czyli tort biszkoptowy, który świetnie komponuje się z winem prošek. To starodawne ciasto wyróżnia się prostotą, gdyż do jego przygotowania potrzebne są jedynie trzy „zwykłe” składniki – jajka, cukier i mąka. Tort najczęściej można zobaczyć na weselach, a na południe Chorwacji przywieźli go żeglarze z Hiszpanii.

Każdy, kto chce poznać prawdziwe aromaty wyspy Korčula, nie powinien przegapić lumblii, jednego z tradycyjnych ciast tej wyspy. Za jego niepowtarzalny smak odpowiadają orzechy włoskie, migdały, rodzynki, cytryny, pomarańcze i różne przyprawy, zaś kropką nad „i” jest varenik, czyli zredukowany moszcz winny, charakterystyczne dla kuchni babć owego regionu, gdy używano go jako słodzika.

Desery z południa Chorwacji są bardzo różnorodne, od luksusowych z wieloma składnikami, po równie pyszne, sporządzone tylko z trzech lub czterech składników. Właśnie taka jest kontonjata, czyli słodka galaretka z pigwy, cukru i cytryny. Po schłodzeniu powstaje charakterystyczny deser, niosący ze sobą nutę tradycji i bogactwo lokalnych smaków.

Przedstawiliśmy tylko część deserów, którymi może poszczycić się gastronomia regionu dubrownicko-neretwiańskiego. Wiadomym jest: kto skosztuje jednego z deserów, nie oprze się pozostałym – słodkie smaki tradycji i autentyczna opowieść stojąca za każdym z nich, zachęcają do ich spróbowania!

Oliwa z oliwek

Dlaczego oliwa to coś więcej niż tylko jedzenie? Niesie ze sobą tradycję, historię i zdrowie, cieszy się także popularnością jako pamiątka

Drogocenna, bogata, zdrowa, autochtoniczna… Wymieniliśmy tylko kilka epitetów opisujących oliwę, niezbędną część gastronomicznej oferty regionu dubrownicko-neretwiańskiego. Drzewo oliwne jest cenione samo w sobie i od czasów starożytnych jego owoce gościły na stołach miejscowej ludności, jako cenny element dziedzictwa tego regionu.

Zanim przejdziemy do oliwy jako niezwykłego związku natury z człowiekiem, a dziś bardzo popularnego elementu oferty turystycznej, należy podkreślić wszystkie jej walory zdrowotne. Oliwa stanowi centrum diety śródziemnomorskiej, zwanej także „złotym standardem dla serca” ze względu na równowagę i korzyści, jakie przynosi dla organizmu. Korzyści ze spożywania oliwy są szerokie: jest bogata w zdrowe kwasy tłuszczowe, witaminy i przeciwutleniacze, a jej spożywanie w umiarkowanych ilościach wspiera zdrowie człowieka – od trawienia, przez układ odpornościowy, aż po serce.

Drzewo oliwne i oliwa są symbolem oddania, wysiłku i pracy

Przez stulecia oliwa stała się czymś więcej niż tylko zdrowym dodatkiem do potraw. Dziś jest rozpoznawalnym symbolem regionu dubrownicko-neretwańskiego i ma za sobą długą historię produkcji, dlatego nie jest jedynie produktem spożywczym. Oliwa snuje opowieści o historii i tradycji, ponieważ lokalna produkcja jest głęboko zakorzeniona w życiu mieszkańców regionu. I to oddanie plantatorów oliwek, ich miłość do owoców drzewa oliwnego jest wyczuwalne w każdej kropli oliwy.

Nie tylko w kuchni i jadalni, wyjątkowość oliwy doceniana jest także przez gości odwiedzających południową Chorwację, dlatego stała się ona istotną częścią oferty turystycznej. Choć nie jest to deser, wiadomo, co jest „najsłodszą” częścią każdego posiłku – polanie chleba oliwą, początek każdego posiłku, który najlepiej oddaje jego wykwintność.

Oprócz rozkoszowania się bogatym smakiem, turystów interesuje także historia, jaką niesie ze sobą oliwa. Opowieść o pochodzeniu oliwy, w której starannie zebrane oliwki, przetworzone w tłoczni stają się oliwą, jest jedną z tych, które wielu gości chce usłyszeć.

Każdy, kto chociaż raz brał udział w zbieraniu oliwek, wie, że to coś więcej niż „zwykłe” zbieranie. Są to wyczekiwane z niecierpliwością dni, do których starannie się przygotowuje i które oznaczają spotkanie w gronie rodziny i przyjaciół. Zbieraniu oliwek zawsze towarzyszy poczucie wspólnoty, opowieści, śmiech i pyszne przekąski, dlatego stało się ono istotnym elementem tradycji i dziedzictwa rodzinnego. Wspólne działanie łączy pokolenia, bo każdy członek, od najmłodszego do najstarszego, ma swoje zadanie. Chociaż zbieranie oliwek jest wymagające fizycznie, nikomu nie wydaje się ciężkie, ponieważ pozwala zachować tradycję i tworzy wyjątkowe wspomnienia. Teraz mogą je tworzyć także turyści. Umożliwia im to wielu lokalnych producentów, których rodzinna historia związana jest z produkcją oliwy, dlatego degustacje, wizyty w gajach oliwnych i doświadczenia z pierwszej ręki, są dziś nieodzowną częścią oferty turystycznej regionu.

Degustacja oliwy to świetny sposób na mały wgląd w fascynujący świat uprawy drzew oliwnych. Pokazuje, że każda kropla oliwy, z różnych odmian oliwek, ma swoją niepowtarzalną historię, a wizyta w gaju oliwnym to świetny sposób, aby doświadczyć procesu wytwarzania „płynnego złota”, jak wielu pieszczotliwie nazywa oliwę. Doskonała, o najpiękniejszych złocistych odcieniach i bogatym aromacie, oliwa zabierze Twoje kubki smakowe w niepowtarzalną podróż.

Profesjonaliści chętnie podzielą się też swoimi sekretami dotyczącymi wykorzystania oliwy w codziennej kuchni. Takie złote porady są najcenniejszą pamiątką z wycieczki, a jeśli masz ochotę na coś bardziej „konkretnego”, czyli namacalnego, to najpiękniejszą z możliwych pamiątką jest butelka oliwy. Dzięki niej, każdy może zabrać ze sobą dawkę lokalnego smaku tego regionu i przez długi czas cieszyć się bogactwem, jakie ze sobą niesie. W jednej tylko butelce doskonale łączą się kultura regionu i jej najbardziej wyjątkowe smaki, a rodzi się oryginalne wspomnienie wizyty w wyjątkowym regionie.