Wieża Minčeta
Swoją wspaniałą koroną króluje nad miastem przez wieki, aż po dzień dzisiejszy. Była symbolem jego wolności i przekornym wyzwaniem dla wszystkich zuchwalców. Dziś jest jednym z najpiękniejszych symbolów miasta, uroda jej architektury zaliczana jest do jednej z najwspanialszych fortyfikacji na świecie. Budowana była przez najlepszych budowniczych. Oryginalna mniejsza, czworokątna przez Nićifora Ranjine w 1319 roku, a nadbudowa i teraźniejsza okrągła forma wykonana przez słynnego architekta renesansu – Michelozzo Michelozzi i jednego z największych chorwackich budowniczych – Juraja Dalmatinca. Wieża została ukończona w 1464 roku według projektu Juraja. Z wysokości tej imponującej budowli rozpościera się wspaniały widok na miasto i całą jego okolicę.
Twierdza Bokar
Została wybudowana według projektu Michelozziego ze swymi pięknymi, kamiennymi gzymsami. Miała za zadanie bronić głównego wejścia, mostu zwodzonego i fosy w Pilama. Dziś w jej urokliwych pomieszczeniach odbywają się wydarzenia Letniego Festiwalu Dubrownika.
Twierdza św. Jana
This was the main defence for the city port and one of the most important defence fortresses of the city. The first tower in this location was erected in the middle of the 14th century and today is a constituent part of this fortress. Later, over several decades, the tower was expanded, fortified and adapted. It received its current semicircular form and the monumental appearance of the entire structure in the 16th century. Standing guard on the other side of the harbour is the tower of St. Luke, one of the oldest preserved city towers, constructed in the 13th century. The city port was closed off at night, by a chain which stretched from the Tower of St. Luke to the Mula Tower, today the Fort of St. John. At the end of the 15th century, the port jetty, called Kaše, was built by the renowned Dubrovnik engineer Paskoje Miličević. With the construction of the Kase jetty, the port was doubly protected: from high waves and adverse sea conditions while also reinforcing the defence system in the port to protect from the eternal threat of attack from the sea.
Revelin
Wielka twierdza w kształcie nieregularnego czworokąta, wzniesiona poza murami miejskimi, we wschodniej części miasta, przed Vrata od Ploča. W połowie XVI wieku, w czasie, kiedy Republika Dubrownika ponownie znalazła się pod wielkim zagrożeniem ze strony Wenecji. Wybudowano ją bardzo szybko – wszystkie pozostałe prace publiczne, a także w sporej części i prywatne roboty budowlane zostały wstrzymane, aby jak najszybciej, bez przeszkód, zakończyć budowę twierdzy i wzmocnić obronę portu miasta i jego wschodniej części, która była słabiej chroniona. Twierdza została wzniesiona według projektu inżyniera Antuna Ferramolinna, którego na pomoc Republice posłał hiszpański admirał Dorija, wielki przyjaciel Republiki. Monumentalna i imponująca budowla, z jednej strony otoczona morzem, a z trzech pozostałych fosą, była dostojnym i niepokonanym strażnikiem portu Dubrownika. Z jednego rogu wchodziła we wschodnie miejskie wrota (Vrata od Ploča), tworząc z nimi wyjątkowy kompleks obronny, jednocześnie chroniący wschodnie wejście do miasta – od strony lądu. Twierdza Revelin posiadała wielkie zadaszone przestrzenie i największy taras w Dubrowniku. Po dziś dzień jej wnętrza i wyjątkowe otoczenie są idealnym miejscem dla różnych występów letniego festiwalu.
Fort of St. Lawrence (Lovrijenac)
Yet another monumental and impressive fortress, the Fort of St. Lawrence, lies outside the city walls at the western entrance to the city. It proudly sits on its steep cliffs, 37 metres in height, and seeped in legends on how it came to be as well as the heroic acts of its guards and defenders. It dominates both the sea and land entrances to the city on the western side, and together with Bokar Fort, closes in and protects Dubrovnik’s oldest harbour, Kalarinja. The Fort of St. Lawrence caused many problems for those who attempted to jeopardize the freedom of the Republic, primarily the Venetians. Dubrovnik historians have written an interesting tale about how it came to be built. At the beginning of the 11th century, the Venetians allegedly intended to build their own great fortress at the same location, in order to hold Dubrovnik powerless against them. The people of Dubrovnik learned of the intention of the Venetians and they immediately decided to build a fortress on this virtually inaccessible cliff to protect the city from the Venetians. Historians claim that the fortress was built in three months time. When the Venetians sailed in with the materials intended to build the fort, they were left only to see that the people of Dubrovnik had outwitted them and beat them to it. The fort has exceptionally thick walls on three sides, the north, west and southwest, the sides the enemy could approach from. These walls are between 4 and 12 metres thick. On the eastern part of the fortress facing Dubrovnik, the walls are only 60 centimetres thick. This was also a wise precautionary measure by the Dubrovnik Republic, for in the event that the fort commander, who was always from the ranks of the aristocracy, tried to act as a tyrant over the city, the Republic’s artillery could easily penetrate this wall from one of the other fortresses, thus preventing any such attempts. The fort was armed with cannons and the exceptionally large cannon “Gušter” (the lizard), a masterpiece by domestic cannon maker Ivan Rabljanin. Throughout the centuries, this fort was adapted many times and following the fall of the Republic, it served a different purpose: it was a military base during the Austrian occupation, then it was converted into a hospitality facility. In 1933, the Fort of St. Lawrence was the venue for several sessions of the PEN club (meetings of the most eminent writers of the world, who then discovered Dubrovnik as a tourist attraction). For centuries, the fort was the greatest defender of the city’s freedom, and engraved above its gates is a message for descendents and for the world “Non bene pro toto libertas venditur auro”, (“Freedom cannot be sold for all the treasures of the world”). Today, in this free city and free country, the fort shines again with its former greatness, and freely flies the flag of the Dubrovnik Summer Festival with its symbol “Libertas” (Freedom). It has become one of the most dignified beautiful stages of the world for the performance of one of the world’s best plays, Shakespeare’s ‘Hamlet’.
The Church of the Holy Saviour
This church was constructed between the Franciscan monastery and the Pile Gates, to the very city walls, in 1520. This small votive church, according to the decision by the Dubrovnik Senate, was built as a sign of gratitude for the salvation from the earthquake which struck the same year. In the 1667 earthquake, the church remained undamaged, and has been preserved to the present day in its original decor. It is the work of domestic master builders from Korčula, the Andrijić brothers, who fit the church in perfectly with its surroundings. With the construction of this lovely little church with its decorative facade, they left behind yet another pearl of Dubrovnik Renaissance architecture.
Convent of St. Claire
On the south side of the Pile Gates, next to the Great Onofrio Fountain, is a small square which nicely frames the structure which was one of the best known Dubrovnik convents until the French occupation. The Convent of St. Claire was constructed at the end of the 13th and beginning of the 14th century. In one part of this convent, an orphanage for abandoned and illegitimate children was opened in 1434, and was one of the first such institutions in the world. The French administration under the rule of Napoleon closed down the convent and turned it into a munitions warehouse, and later into a horse stable.
Franciscan Monastery
On the western side of the city, under the protection of the city walls and the unconquerable Minčeta Fort, is the Franciscan monastery Male braće (Little brothers). This monastery and the Dominican one are a cultural, artistic and historical legacy of the Dubrovnik Republic. The old Franciscan monastery was once situated outside the city walls in the suburb of Pile. However, due to the threat of war which threatened the Republic in the early 14th century, the Franciscans were forced to move into the city, demolish the old monastery and build a new within the protected city walls. The construction of the monastery began in 1317 and lasted many years. The monastery complex encompasses a large space, from Place (Stradun) to the Minčeta Fort. Over the centuries, individual sections were affected and caved in, particularly during the great earthquake of 1667, when the beautiful church, one of the loveliest and richest at the time, was completely destroyed. All that was preserved of the original appearance of the church were the southern doors, vaulted with a sculpture of the Pieta of exceptional beauty and artistic value, framed with an archivolt in the Gothic style. This monumental portal even today testifies to the former beauty of the church, and is also one of the most significant works of the late Gothic period in Dubrovnik. It was constructed in 1499 by the Petrović brothers, Dubrovnik master builders. The monastery cloister is considered to be one of the loveliest structures in Dubrovnik. The ambient of exceptional harmony, with its luxurious decor of stone, framed with a colonnade of double hexafores, each with a different and unique capital – the work of master builder Mihoje Brajkov from Bar, who completed these works in the middle of the 14th century. This cloister is also a magnificent realization of the late Romanesque style on our coast. Furthermore, the monastery has yet another (upper) Gothic cloister which survived the great earthquake, for the purposes of the monastery and is inaccessible to the public. Still operating within the framework of the monastery is the pharmacy, founded at the same time as the monastery in 1317, making it one of the oldest in Europe (third by time of establishment), and perhaps the oldest in Europe in terms of continuity of operations from establishment to the present day. The monastery library is considered to be one of the most significant old libraries in Croatia and in the world. It is home to a wealth of cultural and historical treasures of Dubrovnik, including over 1200 old manuscripts of immeasurable cultural and historical value, 137 incunabula and 7 books of old church chorales. Overall, a total of 20,000 items. The monastery museum collection is housed in the great Renaissance hall, which is entered through the cloister. The museum includes a complete collection of the inventory of the old pharmacy, a unique collection. There are also valuable items from the goldsmith trade, made of gold and silver, paintings of the old masters, exhibits of rare library items and more. The Franciscan church also has a specific and unforgettable ambient, where musical concerts are organized as part of the Dubrovnik Summer Festival, as well as numerous other concerts throughout the year.
Wielka Fontanna Onufrego
Naprzeciwko kościoła św. Spasa, obok Vrata od Pila, Onofrio della Cava wybudował tą niegdyś rozkoszną fontannę, która została znacznie uszkodzona podczas trzęsienia ziemi, które zabrało jej piękno i funkcjonalność. Wzniesiona na znak pamięci zakończenia prac przy budowie nowego wodociągu w 1438 roku, dzięki któremu miasto otrzymało wodę ze źródła w Dubrownickiej Rijece (Rijeci Dubrovačkoj), oddalonej o 12 km. Fontanna ta miała swoim pięknem architektury i szemraniem bystrej wody upamiętniać to, bardzo znaczące technicznie i życiowo dla Republiki przedsięwzięcie. Będąc ulubionym miejscem spotkań młodych ludzi, weszła wraz z Małą Fontanną Onufrego jako dekoracja do renesansowej komedii „Novela od Stanca” Marina Držića, największego dubrownickiego twórcy komedii.
Klasztor Dominikanów
We wschodniej części miasta, w objęciach wysokich murów miejskich, chroniony przez silną twierdzę Revelin, ulokowany jest klasztor dominikanów, jeden z najbogatszych skarbców kultury – artystyczne i historyczne dziedzictwo starego Dubrownika. Dzięki pomocy pieniężnej władz, wysiłkom i pracy mieszkańców całej dzielnicy, (którzy według nakazu władzy musieli pracować przy budowie obiektu), kontynuowano intensywną budowę tego wielkiego miejskiego kompleksu w 1301 roku. Klasztor początkowo znajdował się poza murami miejskimi, położony na ważnej pozycji obronnej dla Republiki. Szybko został włączony do całej struktury miasta, tworząc z nim jednolitą całość. Trzęsienie ziemi uszkodziło go częściowo. Swoim wspaniałym monumentalizmem, który ze strony zewnętrznej, ulicznej nie jest tak bardzo widoczny, zalicza się między najpiękniejsze miejskie zabytki starego Dubrownika. Jest to, ze względu na swoją pozycję, ambient i piękno – wyjątkowy klasztorny i urbanistyczny zespół, wraz ze wszystkimi swymi poszczególnymi elementami, tak harmonijnie powiązanymi i stanowiącymi jedną całość. Był budowany stopniowo w czasie kilku wieków, od XIV do XVI wieku, a niektóre pojedyncze rekonstrukcje także w późniejszym czasie. Widoczne są elementy różnych stylów, romańskiego i gotyckiego. Przeważnie przeplatają się elementy kwiecistego gotyku i renesansu. Prace wykonywali liczni krajowi, dubrowniccy i zadarscy mistrzowie we współpracy z włoskimi. Rozkosznie zdobiony dziedziniec z kolumnami, gankami, przepięknymi triforami, kamienną studnią w centrum podwórka, rzeźbili, budowali i zdobili krajowi mistrzowie: Utišenović, Grubačević, Radmanović i inni, według podstawowej idei florenckiego mistrza Massa di Bartolomea z połowy XV wieku. To podwórze zaliczane jest między najwspanialsze realizacje dalmatyńskie kwiecistego gotyku, drugiej połowy XV wieku. Zakrystię w stylu gotyckim wybudował znany krajowy mistrz Paskoje Miličević, pochodzący z Dubrownika, pod koniec XV wieku, budowniczy licznych, istotnych obiektów w Dubrowniku. Na znak wdzięczności jego imie zostało wyryte na ścianie tegoż kościoła z publicznymi podziękowaniami. Został także pochowany w tym kościele, jak i inni zasłużeni obywatele Dubrownika. Portal południowy, bogato zdobiony jest dziełem Bonino z Mediolanu. Klaszotr posiada bardzo bogaty zbiór dzieł sztuki, szczególnie cenne są malarskie prace największych dubrownickich malarzy: Lovre Dobričević – Poliptyk (XV wiek), Mihajl Hamzić – Tryptyk (XVI wiek), kilka obrazów Nikoli Božidarevića, między którymi szczególnie ciekawy jest Tryptyk, na którym Dubrownik znajduje się w rękach św. Vlaha – dzieło wybitnego malarza chorwackiego Vlaha Bukovca, pochodzącego z Cavtatu (XX wiek). Z tych dzieł wyróżnia się ołtarzowy obraz Pala Čudo św. Dominika. Znajdują się tu także wszystkie dzieła współczesnego dubrownickiego malarza Iva Dulčića. Najbardziej znanym arcydziełem starych mistrzów jest obaraz ukrzyżowanego Jezusa, namalowany przez wielkiego weneckiego artystę Paolo Veneziano, dzieło o dużej artystycznej wartości (XIV wiek), obraz ołtarzowy Tycjana – św. Magdalena (XVI wiek), a także ikony mistrzów pochodzących z Krta i Wenecji (XVI wiek), dyptyk mistrzów flamandzkich (XVI wiek) i innych. Klaszotr posiada drogocenne zbiory muzealne, w których znajdują się cenne artefakty sztuki złotniczej krajowych mistrzów, szczególnie wyróżniają się: piękne kielichy, gotycko-renesansowa monstrancja i srebrny krzyż. W bibliotece klasztornej i archiwum, znajdują się cenne rękopisy, między którymi jest 220 inkunabułów. Niektóre rękopisy zdobione są wyjątkowo pięknymi inicjałami. W klasztornym kościele organizowane są w czasie Letniego Festiwalu w Dubrowniku koncerty sakralnej muzyki kameralnej, które zapewniają gościom niezapomniane przeżycia w tymże wyjątkowo akustycznym i niezwykłym otoczeniu przepięknego kościoła.
Arsenał
Mieścił się na terenie dzisiejszej kawiarni miejskiej (Gradske kavane). Składał się z 4 części sklepienia oddzielonego dla 4 galer, które pilnowały miasta. W nim powstawały, znajdowały się i były naprawiane państwowe galery, które chroniły miasto. Założony bardzo wcześnie, prawdopodobnie już w VIII wieku. W czasie swojej długiej egzystencji, wiele razy był przebudowywany, aż w końcu otrzymał obecny wygląd, najbardziej ulubionej kawiarni w Dubrowniku. Słynny dubrownicki Stradun, prawdziwa nazwa: Placa, szczególnie uwielbiane miejsce na spacery wszystkich mieszkańców Dubrownika, szczególnie młodych ludzi i turystów ze wszystkich stron świata. Nikt nie może przepuścić spaceru Stradunem, ponieważ przegapiłby niezapomniane spotkanie z miastem. Wybudowany po wielkim trzęsieniu ziemi z 1667 r., według przyspieszonego programu rekonstrukcji miasta, otrzymał swój spokojny i skromny wygląd, a jednocześnie tak dostojny i piękny w swojej prostocie kamiennej architektury. Przed trzęsieniem ziemi Stradun był ozdobiony pięknymi i zachwycającymi pałacami. Po trzęsieniu ziemi, w zrujnowanym mieście musiało się rozmyślać wpierw o kontynuowaniu normalnego życia i obronie miasta, więc wszystkie plany i projekty przystosowywane były tylko tym celom. Wszystkie domy na Placi wybudowane są po trzęsieniu ziemi, według projektu, który wybrał Senat Republiki. Wszystkie posiadają prawie takie same fasady, wysokość i podobny układ, ponieważ sklepy miały mieścić się na parterze. W taki sposób zachowany został duch handlu w Republice.
Kolumna Orlanda
Pomiędzy pałacem Sponze i kościołem św. Vlaha, wznosi się kamienna kolumna, na której wyrzeźbiony jest średniowieczny wojownik w zbroi, z mieczem i tarczą. Wyrzeźbił go krajowy mistrz Antun Dubrovčanin w 1418 roku. Jest symbolem wolności Dubrownika. To na niej zawsze podczas uroczystości powiewała flaga Republiki, a z jej podstawy czytano odezwy władzy i obwieszczenia dla ludu. Z powstaniem tej kolumny wiąże się legenda o średniowiecznym bohaterze Orlandzie (Rolandzie), który – jak głosi legenda – pomógł wyzwolić Dubrownik z niebezpiecznego oblężenia arabskich piratów w VIII wieku, a wdzięczni mieszkańcy wznieśli na pamiątkę tą kolumnę. Dziś ceremonialną uroczystością przed pomnikiem Orlanda i wznoszeniem flagi „Libertas” na jego kolumnę każdego roku, otwierany jest Festiwal Letni w Dubrowniku.
Pałac Sponza (Palača Sponza)
Wszystkie szlaki handlowe z Republiki Dubrownika zlewały się i płynęły przez ten piękny, jeden z najpiękniejszych pałaców w tym mieście. Handlowy duch Dubrownika stworzył sobie zajmującą przestrzeń, potwierdzając swoje bogactwo i kulturę, budowlą tego rozkosznego pałacu i jego imponującej fasady. Wybudowany w kombinacji późnego gotyku i renesansu, według projektu głównego inżyniera Republiki Dubrownika – utalentowanego Paskoja Miličevića. Swoją bujną urodą potwierdza oryginalność i charakterystyczną budowę, można by rzec w stylu Dubrownika, tj. z powodzeniem zrealizował ekspresyjne możliwości różnych stylów w wyjątkowo harmonijnej architekturze tego pałacu, która przypomina koronkę wykutą w kamieniu. Pałac był budowany od 1516 roku. Bracia Andrijić ze znanej korčulańskiej rodziny budowniczych i rzeźbiarzy, wykonali prace kamieniarskie. Pałac pierwotnie był przeznaczony dla urzędu celnego, gdzie towar przywieziony przez handlowców ze wszystkich stron świata podlegał ocleniu. Podwórze pałacu, całe w arkadach, było najbardziej ruchliwym handlowym, targowym centrum i miejscem spotkań ludzi biznesu Republiki. W jednym skrzydle znajdowała się miejska mennica pieniędzy, którą Republika założyła w XIV wieku, i która w tym pałacu nieprzerwanie działała, aż do upadku Republiki. Bardzo szybko, już pod koniec XVI wieku, Sponza stał się także kulturowym centrum Republiki. Gromadzili się w nim najbardziej wykształceni mieszkańcy Dubrownika w stowarzyszeniu „Akademija učenih” (Akademia Dubrownicka), które miało swoją siedzibę w tym pałacu i właśnie tu rozprawiano o literaturze, sztuce i wszystkich osiągnięciach naukowych tych czasów. W pałacu zorganizowano także pierwsza szkołę w Dubrowniku. Dziś pałac Sponza, cichy i dostojny, chroni najcenniejszą historyczną dokumentację Dubrownika: dubrownickie archiwum z materiałami najstarszej historii Dubrownika i jego obszarów, ze wszystkich przeszłych stuleci do najnowszych czasów. Sam pałac stał się na swój sposób wyjątkowym, drogocennym dokumentem tego archiwum. Nieuszkodzony w wyniku trzęsienia ziemi, wytrwale doczekał naszych czasów, by pokazać wszystkim jakie to piękne pałace posiadał Dubrownik, potężny i bogaty, w czasach przed katastrofą. Na placu przed Sponzą, każdego roku uroczyście otwierany jest Festiwal Letni w Dubrowniku. Z tarasu nad gankiem Sponzy, aktorzy ubrani w kostiumy Rektora (kneza) i arystokratów Dubrownika, przywołują dawne czasy manifestacji kulturowych i wolności Republiki Dubrownickiej.
Miejska dzwonnica
Obok budynku Głównej Straży, wybudowano miejską dzwonnicę w 1444 r. o wysokości 31 metrów. Luka Mihočin, syn admirała, wykonał metalową płytę na zegar, wskazówkę pod nią – pokazującą fazy księżyca i dwie drewniane figury, które odliczały godziny. Wielki mistrz, odlewający armaty w Dubrowniku, Ivan Rabljanin, odlał nowy dzwon w 1506 roku. Drewniane figury zamieniono na inne, wykonane z brązu i to właśnie słynne dubrownickie „zielone“, stały się symbolem upływającego czasu. W czasie wielkiego trzęsienia ziemii stabilność dzwonnicy została naruszona i zaczęła się pochylać powodując ryzyko niebezpieczeństwa samoistnego rozpadu. Dlatego w roku 1929 została ponownie zbudowana, według tego samego, starego modelu.
Luža, stara dzwonnica
Między miejską dzwonnicą i Pałacem Sponza znajduje się Luža, stara dzwonnica, zbudowana w 1463 roku, a odrestaurowana w 1952. Dzwon, który znajduje się w jej sercu ogłaszał zebrania Rady, bił na alarm i ostrzegał przed niebezpieczeństwami (np. pożarem itd.). Poniżej dzwonnicy znajduje się wewnętrzna brama miasta, która prowadzi od Pałacu w kierunku Vrata od Ploča i portu miejskiego.
Budynek Głównej Straży
W pobliżu pałacu Rady Miasta (Velikog vijeća) wybudowany został w 1490 roku gotycki budynek Głównej Straży, mieszkanie admirała. Późniejsze przebudowy na wewnętrznym portalu i na półpiętrze wykonał Marino Gropelli w XVIII wieku.
Mała Fontanna Onufrego
Zbudowana przed budynkiem Głównej Straży, w czasie obchodów uroczystości z okazji zakończenia prac budowy wodociągu. Jest prawdziwym klejnotem i arcydziełem rzeźbiarskiego kunsztu Dubrownika. Stworzył ją Onofrio della Cava w 1438 r. we współpracy z włoskim rzeźbiarzem Pietrom di Martino.
Pałac Wielkiej Rady
Pomiędzy Pałacem Rektora i miejską dzwonnicą znajdował się Pałac Wielkiej Rady, wybudowany w XIV wieku, który całkowicie strawił pożar w 1816 roku. Posiadał fasadę podobną do dzisiejszego Pałacu Sponza. W późniejszym czasie na miejscu pałacu wzniesiono miejski ratusz (1882 r.), a dziś znajduje się tu administracyjna siedziba Miasta Dubrownika. Na tym obszarze znajduje się dziś również dubrownicki teatr i miejska kawiarnia. Z Pałacu Rektora można było przejść wewnętrznymi drzwiami do Pałacu Wielkiej Rady. Nad tym wejściem zachował się do dziś nieuszkodzony, słynny napis znany ze swojej wielkiej mądrości i patriotyzmu: „Obliti privatorum publica curate” („Zapomnij o sprawach prywatnych, zajmij się sprawami państwa”).
Archiwum Dubrownickie (Pałac Sponza)
Znajduje się w Pałacu Sponza. Przed czasami Republiki i w czasie jej trwania – znajdowało się w Pałacu Rektorów. Swoim bogactwem materiałów i dokumentów historycznych, które zostały w nim zachowane – zalicza się do najważniejszych archiwów na świecie. Mimo wszystkich katastrof, które niszczyły miasto i jego administracyjne pałace, Republika (a potem miasto), zdołała zachować swoją tysiącletnią historię pisaną, zgromadzoną w oryginalnych archiwach Dubrownika. Archiwum posiada 7000 tomów rękopisów i około 100 000 pojedynczych rękopisów, które obejmują okres od XII wieku do upadku Republiki. Republika już w XIII wieku wprowadziła systematyczny zapis i ochronę wszystkich publicznych i prywatnych dokumentów, składanych przed władzami państwowymi i zarejestrowanymi w księgach służbowych. Przechowywano wszystkie dokumenty pisane, w których potwierdzano prawa Republiki i regulacje jej stosunków z innymi miastami, krajami i władcami. Od 1278 roku zachowały się wszystkie zapisy kancelarii i notariuszyRepubliki, kopie wszystkich testamentów, zapisy wszystkich trzech rad Republiki, bogata korespondencja służbowa, zapisy o statkach, rejsach, listy załóg i pasażerów itd. Cała historia politycznych, dyplomatycznych, ekonomicznych, morskich, handlowych i wszystkich pozostałych obszarów życia Republiki zachowana jest w dokumentach jej Archiwum. I nie tylko jej, ponieważ znajdują się tu drogocenne, stare materiały o krajach bałkańskich, a także o większych terenach. W Archiwum znajdują się liczne dokumenty z nowszej historii miasta i szerszego regionu Dubrownika z czasów XIX i XX wieku, aż do czasów najnowszych.
Pałac Rektorów
Cała historia starego Dubrownika przewinęła się przez ten piękny, ale nie luksusowy pałac. Umiar i prostota, bardzo obecne w życiu starego Dubrownika ponownie pokazały się w tej, tak bardzo znaczącej dla Republiki budowli. Prosty, harmonijny, gotycko – renesansowy pałac, na pierwszy rzut oka wydaje się zbyt skromny dla niegdyś tak bogatej Republiki Dubrownika. I to nie dziwi, ponieważ właśnie to jest miarą harmonii bez bogatej wystawności, która nieprzerwanie była obecna we wszystkich sferach życia starego Dubrownika. Jak i Republika, tak też ów pałac przetrwał burzliwą przeszłość, niszczyły go kilkukrotne eksplozje prochu, rozdzierało kilkukrotne trzęsienie ziemi, a jednak dziś stoimy przed jego piękną fasadą i podziwiamy harmonię, kamień i wszystkich artystów, którzy dali mu w tej wyjątkowej prostocie, cudowny blask spokojnego piękna. Robi imponujące wrażenie, zachował ducha przeszłości, a zwiedzających go natychmiast ogarnia atmosfera przeszłych stuleci, tak silnie, że są prawie zaskoczeni tym, że nie natknęli się w jego przestrzeniach na przechadzającego się Rektora w towarzystwie członków Małej Rady. W tym pałacu mieszkał Rektor Dubrownika (knez dubrovački) w czasie swojego jednomiesięcznego mandatu (bez swojej rodziny). Budynek mógł opuścić jedynie z powodów służbowych, w przeciwnym razie nie wolno mu było wyjść z pałacu. Tu – oprócz wielu innych państwowych obowiązków – wraz ze szczególnym ceremoniałem otrzymywał każdego wieczoru klucze do wrót miejskich, które były mu powierzone do przechowania na noc, by nikt nie mógł wejść w tym czasie. Rano ponownie wraz z ceremonią oddawał klucze, by otworzono bramę miejską. Tak było przez stulecia, aż do upadku Republiki. Pałac Rektorów był także siedzibą Małej Rady, znajdowały się tu pomieszczenia przeznaczone na oficjalne przyjęcia i audiencje, był również siedzibą administracji Republiki. Następnie zbrojownia, magazyn prochu, wartownia i obowiązkowa ciemnica. Według kronik Dubrownika, na miejscu dzisiejszego Pałacu Rektorów znajdował się mniejszy zamek, który został zburzony na skutek wybuchu prochu w 1435 – pałac przestał istnieć. Neapolitański budowniczy Onofrio di Giordana della Cava, który wtedy budował wodociąg dubrownicki, został zaangażowany przez władzę Dubrownika, by wybudował nowy pałac rektora na ruinach starego, co uczynił w połowie XV wieku. Niestety wkrótce ponowna eksplozja prochu w 1463 roku znacząco uszkodziła pałac, szczególnie jego zachodnią fasadę. Pałac został zrekonstruowany z dodatkiem renesansowego stylu pod nadzorem pochodzącego z Florencji budowniczego, Salvio de Michel, we współpracy z wieloma lokalnymi fachowacami z tej dziedziny. Po trzęsieniu ziemi w 1667 roku pałac został ponownie uszkodzony, atrium zostało częściowo zrekonstruowane z domieszką stylu barokowego. Z powodu tych wspomnianych wyżej wydarzeń, spotykamy połączone w sybmiozie wszystkie trzy style: podstawę w stylu gotyckim, dodatkowe przebudowania w stylu renesansu i baroku. Razem tworzą harmonijną i piękną całość. Zachodnia fasada wejściowa budynku z arkadami i łukami, z przepięknie wyrzeźbionymi kapitalami, z wyraźnie dekoracyjnym portalem i innymi detalami pozostawia rozkoszne wrażenie. Atrium pałacu jest prostą, harmonijną przestrzenią ze zdobionymi w stylu korynckim rzędami kolumn, galeriami, pięknymi barokowymi schodami i wyjątkową akustyką (dziś jest jednym z najbardziej imponujących miejsc dla kamerlanych koncertów Letniego Festiwalu w Dubrowniku). Atrium zdobi mała fontanna z XV wieku, a także popiersie jednego z najbardziej zasłużonych synów Dubrownika, żeglarza Miha Pracata. Ten skromny pomnik, wzniesiony decyzją Republiki w 1638 roku, jest dziełem włoskiego rzeźbiarza Piera Paola Giacomettija. Jest to wielki i jedyny w swoim rodzaju dowód uznania dla zwykłego obywatela ze strony Republiki w ciągu jej długiej hisotrii. Po upadku Republiki Dubrownika pałac został splądrowany przez władze okupacyjne, wywiezione zostały cenne obiekty dziedzictwa kulturowego Dubrownika, gromadzone przez stulecia, a wiele innych zostało zniszczonych w czasie trzęsienia ziemii i pożaru. W Pałacu Rektorów dziś znajduje się kulturowo-historyczny oddział muzeum Dubrownika. Sale przeznaczone do zwiedzania zostały udostępnione w taki sposób, by oddawały część oryginalnego charakteru z przedmiotami codziennego użytku, pochodzącymi z ostatnich wieków Republiki Dubrownika. Poza stylowymi meblami, licznymi portretami osób z wyższych sfer Dubrownika i jego znakomitych postaci, znajdują się tu malarskie dzieła wielkich mistrzów (Carraci, Tintoretto, Giorgione, Bordone, Hamzić i innych). Można znaleźć również numizmatyczną kolekcję starych, kutych monet (XIV – XIX wiek), oryginalne klucze do miejskiej bramy, pieczęcie, herby, kopie Kodeksów Dubrownika, zapisów Republiki i przedmiotów ze starej apteki „Domus Christi” z XV wieku i wiele, wiele innych.
The Cathedral of the Assumption of Mary
The history of the old cities is full of legends, and the legends are most often a part of the city’s history. According to one of these legends, and based on chronicles from Dubrovnik and England, English King Richard the Lionheart survived a shipwreck during a terrible storm near the island of Lokrum off the coast of Dubrovnik upon his return from the Third Holy War in 1192. After his life was saved, he vowed that he would donate a significant amount of gold coins for the construction of a large votive church as a sign of gratitude. With that money, the construction of the old Cathedral began, which was located on the same place as the present day Cathedral. The old Cathedral was levelled to the ground in 1667 after an earthquake destroyed many of Dubrovnik’s old buildings. It is well known that this Cathedral, a masterpiece of stone, with its five large entrances on the facade and a large dome, is considered to be one of the most beautiful and richest churches in Europe from this time. The old Romanesque Cathedral, in the shape of a basilica, took over a century to build (from the 12th to the 14th century). At the time of the catastrophic earthquake, Dubrovnik had the Vatican as a custos, and later Stjepan Gradić was appointed Rector of the Vatican library. He was one of its most educated sons, a member of the most respected literal-scientific circles in the Vatican, Rome, and Padova- a great world class historian, philosopher and poet, as well as a great scientist from the areas of astronomy, physics, navigation and others.
